بازآفرینی گذشته
هر داستانی عکسی از خود به جا نمی‌گذارد. بازآفرینی گذشته با استفاده از خاطرات خانوادگی، تحقیقات بایگانی، منابع تاریخی و تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی، لحظاتی را که هرگز عکاسی نشده‌اند - یا تصاویرشان در گذر زمان گم شده است - به تصویر می‌کشد. این بازسازی‌ها به عنوان عکس‌های تاریخی ارائه نمی‌شوند، بلکه به عنوان دریچه‌هایی با دقت مصور شده هستند که لحظه خاصی که می‌دانیم اتفاق افتاده‌اند و آرزو می‌کنیم می‌توانستیم ببینیم.
۱۳۰ سالگی اوهانیانس
در صدوسی‌اُمین سالگرد زادروز آوانس اوهانیان (اوگانسیان)، یاد این فیلم‌ساز ایرانیِ ارمنی‌تبار را گرامی می‌داریم؛ مردی که در شکل‌گیری سینمای ایران نقشی بنیادین داشت و با ساخت «آبی و رابی» (۱۹۳۰)، نخستین فیلم بلند سینمای ایران، و متعاقبا تأسیس نخستین مدرسهٔ بازیگری سینما در کشور، دست به کاری زد که آن روزها کمتر کسی می‌توانست آینده‌اش را تصور کند: پایه‌گذاری صنعت سینمایی بومی ایران.
برای سروریانها اما، داستان آوانس صحنه ای آشناتر هم دارد: یک همکاری هنری-اقتصادی کمابیش سودمند در آتلیهٔ گرافیک برادران سروری در خیابان لاله‌زار تهران.
اوهانیان در همین فضا از میانهٔ دههٔ ۱۹۳۰ همکاری با موشق و ناپلئون سروریان را آغاز کرد؛ همکاری برای ساخت آگهی‌های متحرکی که پیش از فیلم اصلی در سینماها نمایش داده می‌شدند. دو برادر، آموخته‌های دوران تحصیل خود درروسیه را به کار گرفتند و به طرح‌ها و نوشته‌های اوهانیان جان بخشیدند. موشق در طراحی حروف و کلمات به زبان‌های گوناگون ذوقی کم‌نظیر داشت؛ ناپلئون نیز رنگبندی و دید هنری خاص خودش را به ترکیب‌بندی اضافه میکرد. تبلیغات اوهانیان با این تفصیل راهی پرده سینماها میشد.
گرچه در مقایسه با اولین فیلم سینمای ایران این تبلیغات بی اهمیت بنظر میرسند ولی در هر حال آنها نیز بخشی از تاریخ تصویرسازی ایران هستند. به مدد فیلم‌های مشهور، هنرمندانی بودند که کار میکردند، مشتریانی که سفارش می‌دادند و تجربه‌هایی که کمک میکردند این هنر نوپای تبلیغات متحرک به مرور بر روی پای خود بایستد.
امروز، همزمان با گرامیداشت ۱۳۰-مین تولد اوهانیان در ذهن خود نقبی میزنیم به آن استودیو گرافیک برادران سروریان درخیابان لاله زار در حدود یک قرن پیش و تصور می کنیم که این سه مرد در یک بعد از ظهر پاییزی تهران چه میگفتند و چکار میکردند.
توجه! عکس تزینی است و لحظه واقعی این همکاری هیچگاه بر روی نگاتیو ثبت نشده است.
